Diễn ra từ ngày 14 đến 16/3 âm lịch hằng năm, Lễ hội Đền Đô là dịp người dân và du khách hướng về cội nguồn, tưởng nhớ các vị vua triều Lý và sống lại hào khí Thăng Long.
Hằng năm, từ ngày 14 đến 16/3 âm lịch, Đền Đô, phường Đình Bảng, tỉnh Bắc Ninh đón đông đảo người dân và du khách về trảy hội. Lễ hội gắn với ngày vua Lý Công Uẩn đăng quang, khai mở một vương triều hưng thịnh, tạo dựng và phát triển quốc gia cùng nền văn hóa Đại Việt.
Lễ hội Đền Đô được tổ chức nhằm tưởng nhớ công lao của vua Lý Công Uẩn và các vị vua triều Lý. Đây cũng là dịp để người dân bày tỏ lòng thành kính với những bậc tiền nhân có công khai mở, xây dựng và phát triển đất nước, qua đó giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống “uống nước nhớ nguồn”.
Xưa kia, lễ hội được tổ chức theo cổ lệ trong bốn ngày, từ ngày 14 đến 17/3 âm lịch. Ngày nay, lễ hội được tổ chức trong ba ngày, từ 14 đến 16/3 âm lịch, trong đó ngày 15/3 là chính hội.
Chiều ngày 14/3 âm lịch, nghi thức rước 9 kiệu tượng trưng cho 9 vị vua triều Lý được tổ chức đến chùa Ứng Tâm, còn gọi là chùa Cổ Pháp, thuộc phường Đình Bảng. Đây là nơi thờ bà Phạm Thị, người sinh ra vua Lý Công Uẩn.
Sáng ngày 15/3, đoàn rước từ chùa Ứng Tâm trở về Đền Đô với sự tham gia của đông đảo người dân. Đoàn rước gồm một long đình, một kiệu mẫu và 9 kiệu vua, trải dài khoảng 3km.
Đi đầu đoàn rước là đội múa rồng, tiếp đến là đoàn cờ, trống, đoàn tướng võ, những người cởi trần, đóng khố, tay cầm truỳ đồng và hàng trăm quân sĩ đi theo. Tiếp đó là 100 người khiêng kiệu mặc áo đỏ, mũ đen. Kiệu Thánh Mẫu đi đầu với 18 nữ tướng theo sau, tiếp đến là kiệu các vua, mỗi kiệu có một con ngựa và 16 nam tướng mặc áo đỏ. Sau cùng là các vị mặc sắc phục lễ hội, hương lão và người dân tham gia trảy hội.
Cờ lọng rợp đường, tiếng trống vang lên trong suốt hành trình rước kiệu, tạo nên không khí trang nghiêm và gợi lại hào khí của triều Lý. Đến ngày 17/3, lễ rước kiệu mẫu về chùa Ứng Tâm được tổ chức.
Người dân tìm về đây để dâng hương, tham dự các nghi lễ truyền thống và thực hiện nghi thức “vay vốn”, gửi gắm mong ước một năm mới may mắn, làm ăn thuận lợi, phát đạt. Ảnh: Dân Trí
Bên cạnh những nghi lễ truyền thống, phần hội mang đến không gian vui chơi, giải trí và giao lưu văn hóa cho người dân. Các trò chơi dân gian được tổ chức trong dịp này cũng là dịp để người dân thể hiện những kinh nghiệm, phong tục và nét văn hóa được lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Tại lễ hội Đền Đô có nhiều hoạt động như đấu vật, chơi cờ người, hát Quan họ, hội thơ, chơi đu, thả chim bồ câu, chọi gà, thi nấu cơm niêu đất… Trong đó, đấu vật là một trò chơi thượng võ được nhiều người quan tâm, thể hiện tinh thần mạnh mẽ và sức khỏe của người tham gia.
Thông qua các nghi lễ và hoạt động văn hóa, lễ hội Đền Đô góp phần tái hiện những dấu ấn lịch sử, tín ngưỡng và đời sống tinh thần của người dân. Đây cũng là dịp để thế hệ hôm nay tưởng nhớ các vị vua triều Lý, tìm hiểu về một giai đoạn lịch sử của dân tộc và gửi gắm ước vọng về cuộc sống bình an, quốc thái dân an, mùa màng bội thu.
Lễ hội Đền Đô qua đó trở thành một sinh hoạt văn hóa giàu bản sắc của vùng Kinh Bắc, nơi những giá trị lịch sử, tín ngưỡng và văn hóa dân gian được gìn giữ, tiếp nối trong đời sống cộng đồng.
