“Phỏng vấn không chỉ là lúc nhà tuyển dụng đánh giá ứng viên, mà còn là lúc ứng viên vô tình tiết lộ cách họ sẽ làm việc và ứng xử trong môi trường thực tế.”
Trong quá trình đồng hành cùng hàng nghìn lượt phỏng vấn tại Công ty CP Hiệp hội Việc làm Việt Nam và Câu lạc bộ HR, chúng tôi nhận thấy một điều khá rõ: năng lực chuyên môn quan trọng, nhưng cách ứng xử của ứng viên thường là yếu tố quyết định cuối cùng. Nhiều ứng viên giỏi về kỹ thuật nhưng lại mất điểm vì những chi tiết tưởng chừng nhỏ nhặt. Ngược lại, có những người chưa thật sự xuất sắc về kinh nghiệm nhưng lại để lại ấn tượng sâu sắc nhờ thái độ và cách giao tiếp chuyên nghiệp.
Dưới đây là một số góc nhìn thực tế từ phía HR về cách ứng viên nên ứng xử khi tham gia phỏng vấn.
1. Sự chuẩn bị không chỉ nằm ở kiến thức chuyên môn
Ứng viên thường tập trung vào việc ôn lại kinh nghiệm làm việc và câu trả lời cho các câu hỏi kỹ thuật. Đó là cần thiết, nhưng chưa đủ. HR quan sát rất kỹ mức độ hiểu biết của ứng viên về công ty, vị trí và ngành nghề. Một người chỉ cần dành 15–20 phút tìm hiểu website, sản phẩm hoặc văn hóa doanh nghiệp đã thể hiện sự tôn trọng và nghiêm túc.
Ngược lại, những câu trả lời chung chung kiểu “Em thấy công ty phát triển tốt” hoặc “Em muốn học hỏi thêm” thường khiến người phỏng vấn cảm thấy ứng viên chưa thật sự quan tâm. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng không phải để “nịnh” nhà tuyển dụng, mà để chứng minh ứng viên có thói quen làm việc có trách nhiệm.
2. Thái độ và ngôn ngữ cơ thể nói nhiều hơn lời nói
Ngay từ lúc bước vào phòng phỏng vấn (hoặc bật camera trong phỏng vấn online), mọi thứ đã bắt đầu được ghi nhận. Điểm đúng giờ, trang phục phù hợp, cách bắt tay hoặc chào hỏi lịch sự là những tín hiệu đầu tiên. Trong suốt buổi phỏng vấn, cách ngồi, ánh mắt tiếp xúc, giọng nói ổn định và sự lắng nghe chủ động đều quan trọng không kém nội dung trả lời.
HR đặc biệt chú ý đến những khoảnh khắc ứng viên bị hỏi khó hoặc bị phản biện. Người giữ được sự bình tĩnh, thừa nhận điểm chưa biết một cách chân thành và sẵn sàng học hỏi thường được đánh giá cao hơn người cố gắng che giấu hoặc trả lời vòng vo. Sự chân thật luôn dễ nhận ra hơn sự hoàn hảo giả tạo.
3. Biết hỏi cũng là một năng lực
Nhiều ứng viên nghĩ rằng phần cuối buổi phỏng vấn chỉ mang tính lịch sự. Thực tế, đây là lúc HR đánh giá mức độ chủ động và tư duy của ứng viên. Những câu hỏi chất lượng về thách thức của vị trí, cách đội ngũ phối hợp, hoặc cơ hội phát triển trong 6–12 tháng tới cho thấy ứng viên đang hình dung mình sẽ đóng góp như thế nào, chứ không chỉ đơn thuần “xin việc”.
Ngược lại, việc không có câu hỏi nào, hoặc chỉ hỏi về lương thưởng ngay từ đầu, thường để lại ấn tượng chưa tốt. Lương thưởng quan trọng, nhưng thời điểm và cách đặt vấn đề cũng phản ánh sự tinh tế của ứng viên.
4. Sau buổi phỏng vấn vẫn còn là một phần của quá trình
Cách ứng viên kết thúc buổi phỏng vấn và hành động sau đó cũng được HR ghi nhận. Một lời cảm ơn chân thành, một email ngắn gọn bày tỏ sự quan tâm trong vòng 24 giờ là hành động đơn giản nhưng hiệu quả. Nó thể hiện sự chuyên nghiệp và sự quan tâm thực sự đến cơ hội.
Đồng thời, ứng viên cũng nên tránh việc liên tục nhắn tin hỏi kết quả hoặc thể hiện sự sốt ruột quá mức. Sự kiên nhẫn và tôn trọng quy trình của nhà tuyển dụng cũng là một tiêu chí đánh giá gián tiếp.
Từ góc nhìn của người làm HR, buổi phỏng vấn không chỉ là cuộc kiểm tra năng lực. Đó là lần đầu tiên hai bên nhìn thấy cách nhau sẽ tương tác trong công việc thực tế. Ứng viên nào biết chuẩn bị kỹ lưỡng, giữ thái độ chân thành, giao tiếp rõ ràng và thể hiện sự tôn trọng quy trình thường để lại ấn tượng sâu hơn những người chỉ tập trung thể hiện bản thân một cách gượng ép.
Cuối cùng, cách ứng xử tốt nhất trong phỏng vấn chính là sự tự nhiên có chuẩn bị. Khi ứng viên thể hiện được phiên bản chân thật nhưng chuyên nghiệp nhất của mình, cơ hội kết nối sẽ tự nhiên mở ra.
