Giữa sườn núi Sam, chùa Hang (Phước Điền Tự) gây ấn tượng bởi vẻ cổ kính, thanh tịnh và những câu chuyện dân gian gắn với hành trình hình thành ngôi chùa qua nhiều thế hệ.
Nằm trên sườn núi Sam, thuộc phường Vĩnh Tế, tỉnh An Giang, Phước Điền Tự, hay còn được người dân quen gọi là chùa Hang, là một điểm đến gắn với không gian thanh tịnh và vẻ đẹp cổ kính. Ngôi chùa cũng lưu giữ nhiều câu chuyện dân gian được truyền lại qua nhiều thế hệ, tạo nên nét riêng giữa quần thể di tích, danh thắng của núi Sam.
Theo truyền thuyết được người dân địa phương lưu truyền, chùa gắn với cuộc đời tu hành của bà Thợ, pháp danh Diệu Thiện, tên thật là Lê Thị Thơ. Sau khi tìm đến cửa Phật tại Tây An tự, bà rời nơi đông người qua lại để lên phía Tây núi Sam tìm chốn yên tĩnh hành đạo. Tại đây, bà phát hiện một hang sâu giữa cây cối rậm rạp và dựng một am nhỏ bằng tre, lá để tu hành.
Câu chuyện về đôi mãng xà Thanh Xà, Bạch Xà cũng trở thành một phần trong những giai thoại gắn với chùa Hang. Theo truyền thuyết, từ khi bà Thợ đến tu, đôi mãng xà thường nghe kinh Phật, dần trở nên hiền lành và không làm hại con người. Hai con vật còn được kể là luôn quanh quẩn để bảo vệ bà khỏi thú dữ và kẻ xấu. Sau khi bà viên tịch, đôi mãng xà biến mất. Người dân sau đó lấp kín phần hang để tránh nguy hiểm, chỉ giữ lại lối vào sâu khoảng 10 m, bên trong đặt tượng thờ Phật A Di Đà, Quán Thế Âm và Đại Thế Chí Bồ Tát.
Từ chùa Hang, du khách có thể phóng tầm mắt xuống cánh đồng và cảnh quan rộng mở dưới chân núi Sam. Ảnh: Báo Lao Động
Năm 1885, cảm phục tấm lòng và đức độ của sư nữ Diệu Thiện, ông Phán Thông, tên Nguyễn Ngọc Cang, cùng người dân trong vùng góp công, góp của xây dựng ngôi chùa. Công trình ban đầu có nền lát gạch tàu, mái ngói và hệ thống cột bằng gỗ căm xe, chính thức mang tên Phước Điền Tự. Từ năm 1937 đến nay, chùa đã nhiều lần được trùng tu, mở rộng nhưng vẫn giữ được vẻ cổ kính và không gian yên tĩnh.
Một trong những nét đặc biệt của Phước Điền Tự là thế chùa trải dọc theo sườn núi. Các hạng mục được bố trí theo nhiều tầng, nối với nhau bằng lối cầu lộ thiên giữa những vách đá dựng đứng. Địa hình tự nhiên của núi Sam trở thành điểm tựa, bao quanh và tạo nên vẻ độc đáo cho ngôi chùa.
Trong khuôn viên chùa còn có hồ hoa súng rộng, xung quanh là nhiều loại hoa và cây xanh. Từ đây, du khách có thể tận hưởng không gian thanh bình, ngắm cảnh núi Sam và cảm nhận vẻ yên ả đặc trưng của vùng đất An Giang.
